Projekt badawczy „Poznańska Heimat w publicystyce i literaturze niemieckich Żydów w latach 1919-1938”

Posener Heimat in Publizistik und Literatur der deutschen Juden 1919-1938

Projekt dofinansowany ze środków Pełnomocnika Rządu Federalnego ds. Kultury i Mediów na podstawie decyzji Niemieckiego Bundestagu

Przeważająca część Żydów zamieszkujących w początkach XX wieku pruską Prowincję Poznańską uważała się za „obywateli niemieckich wyznania mojżeszowego”. Po 1918 roku większość z nich zdecydowała się opuścić powstającą niepodległą Polskę. Stracili tym samym swoją poznańską ojczyznę, ale nie porzucili swojej poznańskiej tożsamości. Na emigracji powołali do życia liczne stowarzyszenia (Heimatvereine), które stawiały sobie za cel zachowanie i promowanie specyfiki i tradycji regionu, z którym czuli się związani jako z miejscem swojego pochodzenia, swoją ojczyzna. W 1925 roku powołano do życia ich związek (Verband Posener Heimatvereine), który od października 1926 roku do listopada 1938 roku wydawał “Posener Heimatblätter“ (od 1935 roku “Blätter des Verbandes Jüdischer Heimatvereine“).

Nasz projekt badawczy ma na celu zbadanie i zaprezentowanie mało znanej historii wysiłków poznańskich Żydów podejmowanych w celu zachowania pamięci o miejscu swojego pochodzenia oraz troski o nie, jak również specyficzne ponadnarodowe rozumienie przez nich pojęcia Heimat.

Wśród serii stawianych w projekcie pytań badawczych najważniejsze dotyczą rozwoju tradycji, poczucia więzi i samoświadomości oraz zainteresowania poznańską ojczyzną wśród Żydów do roku 1938. Konieczne jest również znalezienie odpowiedzi na pytanie: jak radzili sobie oni z nową sytuacją polityczną w Wielkopolsce: czy starali się, podobnie jak już w XIX w., zachować pozycje umiarkowane w polsko-niemieckim konflikcie, czy podtrzymywali kulturalne i gospodarcze stosunki z Wielkopolską? Co stało się z ich niemiecko-poznańska tożsamością po 1933 roku, po przymusowej emigracji?

We współpracy z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu prowadzone będą badania nad liczebnością społeczności niemieckich Żydów, którzy pozostali w Polsce i ich rolą w zachowaniu specyficznej poznańskiej tradycji oraz w integracji z tymi, którzy przybywali ze wschodnich ziem polskich do Wielkopolski.

By znaleźć odpowiedzi na postawione wyżej pytania skupimy sie  przede wszystkim na analizie treści „Posener Heimatblätter”. Uzupełniająco przeprowadzona w ramach projektu zostanie kwerenda innych źródeł z polskich i niemieckich archiwów.


Schreibe einen Kommentar

Deine E-Mail-Adresse wird nicht veröffentlicht. Erforderliche Felder sind mit * markiert.